Nhịp nhanh kịch phát trên thất là gì? Các công bố khoa học về Nhịp nhanh kịch phát trên thất

Nhịp nhanh kịch phát trên thất (tên gốc: tachycardia ventricular) là một loại rối loạn nhịp tim, trong đó nhịp tim bắt đầu phát từ nguồn điện không phải từ nút nhĩ, mà từ một điểm khác trên thất tim, gây ra nhịp tim có tần số cao hơn thông thường.
Nhịp nhanh kịch phát trên thất (ventricular tachycardia) là một loại rối loạn nhịp tim phát sinh trong thất tim, phổ biến ở những người có bệnh tim hay các vấn đề liên quan đến tim.

Trong nhịp tim bình thường, điện truyền qua các phần của tim theo một quy trình đặc biệt. Nút nhĩ (sinoatrial node) tạo điện truyền từ tỷ số trên cùng của tim xuống nhị và là nguồn điện chính cho nhịp tim. Tuy nhiên, đôi khi, nếu xảy ra phá vỡ trong hệ thống này, các điểm khác trên thất tim có thể trở thành nguồn điện phụ và tạo ra một nhịp tim không đồng nhất.

Nhịp nhanh kịch phát trên thất có thể diễn ra với tần suất từ 100 đến 250 nhịp mỗi phút, nhanh hơn so với nhịp tim bình thường. Nó xảy ra khi điện truyền điều chỉnh cách mạch của tim ở dạng truyền thẳng thay vì thông qua các kênh bình thường. Nhịp nhanh kịch phát trên thất có thể kéo dài và gây ra các triệu chứng như nhức đầu, hoa mắt, mệt mỏi và thậm chí gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không được điều trị kịp thời.

Các nguyên nhân gây ra nhịp nhanh kịch phát trên thất có thể bao gồm các bệnh tim mạn tính, tổn thương tim, dùng thuốc cần thiết nhưng bị lạm dụng, rối loạn điện giải, hay các vấn đề khác như rối loạn chức năng của châm nhĩ. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, nhịp nhanh kịch phát trên thất có thể gây ngừng tim và tử vong.

Việc chẩn đoán và điều trị nhịp nhanh kịch phát trên thất được thực hiện bởi bác sĩ chuyên khoa tim mạch. Quá trình chẩn đoán bao gồm đánh giá triệu chứng, tiến hành EKG để theo dõi hoạt động điện của tim, và thực hiện các xét nghiệm y tế khác để tìm nguyên nhân cụ thể gây ra rối loạn nhịp tim. Điều trị bao gồm dùng thuốc, thiết bị điện như máy phóng điện tim, hoặc thậm chí phẫu thuật tim nếu cần thiết để điều chỉnh nhịp tim.
Trong nhịp nhanh kịch phát trên thất, các điện truyền điều chỉnh các mạch của tim trở nên không đồng nhất, dẫn đến một chuỗi các nhịp tim nhanh phát sinh trong các vùng không đồng nhất, thường là ở ventricles (thất). Nhịp những nhịp tim này tạo ra nhịp tim không hiệu quả và có thể gây nguy hiểm đến tính mạng nếu không điều trị.

Về phân loại, có hai loại chính của nhịp nhanh kịch phát trên thất: monomorphic và polymorphic.

- Monomorphic ventricular tachycardia là khi tất cả các nhịp tim nhanh trong chuỗi đều có cùng hình dạng và tần số. Điều này thường xảy ra do một điểm gốc duy nhất trên thất tạo ra các nhịp tim.
- Polymorphic ventricular tachycardia là khi hình dạng và tần số của các nhịp tim trong chuỗi thay đổi. Điều này thường xảy ra do nhiều điểm gốc khác nhau trong thất tạo ra các nhịp tim khác nhau.

Các nguyên nhân gây ra nhịp nhanh kịch phát trên thất có thể là:
- Bệnh tim mạn tính: Bao gồm các bệnh như bệnh van tim, nhồi máu cơ tim, loạn nhịp tim, và bệnh viêm màng tim.
- Tổn thương tim: Ví dụ như sau cơn đau tim, đau tim biểu hiện là một vết thương trên tim.
- Rối loạn điện giải: Khi các điện giải điều chỉnh mạch truyền đúng cách, nhịp tim có thể bị rối loạn.
- Dùng thuốc cần thiết nhưng bị lạm dụng: Một số loại thuốc như các loại thuốc chống loạn nhịp và thuốc chống viêm không steroid có thể gây ra nhịp nhanh kịch phát trên thất nếu được sử dụng quá liều.
- Rối loạn chức năng của nút nhĩ: Khi nguồn điện chính của nhịp tim bị rối loạn, các điểm khác trên thất có thể trở thành nguồn điện phụ.

Nhịp nhanh kịch phát trên thất có thể gây ra các triệu chứng như cảm giác nhịp tim nhanh, ù tai, mệt mỏi, khó thở, ngất, hoặc đau ngực. Những triệu chứng này có thể kéo dài từ vài giây đến vài phút. Trong một số trường hợp nghiêm trọng, nhịp nhanh kịch phát trên thất có thể dẫn đến ngừng tim và cần thực hiện các biện pháp trực tiếp như cấp cứu làm hồi tim trực tiếp (CPR) hoặc thủ thuật châm cứu.

Để chẩn đoán nhịp nhanh kịch phát trên thất, các bác sĩ chuyên khoa tim mạch sẽ tiến hành các xét nghiệm như EKG (elektrokardiogram) để ghi lại hoạt động điện của tim, Holter monitor để theo dõi nhịp tim trong 24-48 giờ hoặc thử thách dung nạp điện (exercise stress test). Đối với những trường hợp nghi ngờ, cần thực hiện thêm các xét nghiệm hình ảnh như siêu âm tim hoặc thủ thuật như khám tim hiện đại (catheter ablation) để xác định chính xác nguyên nhân và điều trị phù hợp.

Quá trình điều trị nhịp nhanh kịch phát trên thất thường bao gồm sử dụng thuốc để kiểm soát nhịp tim và ngăn ngừa tái phát, thiết bị phóng điện tim như defibrillator nếu nhịp tim không ổn định hoặc gặp nguy hiểm, hoặc phẫu thuật tim trong một số trường hợp nghiêm trọng để điều chỉnh nhịp tim. Trường hợp cần cấp cứu, bác sĩ sẽ tiến hành các biện pháp như hồi sức cấp cứu để tạo lại nhịp tim bình thường.